Op 6 juli is het World Zoonoses Day. Op deze dag wordt jaarlijks de aandacht gevestigd op zoönosen, ziekten die hun oorsprong vinden bij dieren en op mensen kunnen worden overgedragen. Dit initiatief heeft als doel om wereldwijd aandacht te vragen om het begrip rond zoönosen te bevorderen en preventieve maatregelen te stimuleren.
Zoönosen in de varkenshouderij
Varkens vormen een belangrijk reservoir voor zoönotische ziekteverwekkers. Door de nauwe interactie tussen mens en dier in de intensieve veehouderij kunnen pathogenen relatief gemakkelijk worden overgedragen via direct contact met varkens en via inhalatie van aerosolen. Daarnaast kan besmetting ook optreden door consumptie van besmet vlees. Zoönosen afkomstig van varkens treffen vaak beroepsgroepen zoals varkenshouders, dierenartsen en slachthuispersoneel.
Varkensgriep als zoönose
Varkensinfluenza wordt veroorzaakt door het influenzavirus type A. Ook mensen zijn hier gevoelig voor en daarom kunnen influenza A virussen overgedragen worden van varkens naar mensen en omgekeerd, van mensen naar varkens.
Het virus wordt overgedragen door direct contact met besmette individuen of via de lucht. De klinische symptomen na besmetting met een varkensgriep virus bij de mens zijn vergelijkbaar met die na een infectie met een humaan griepvirus. Bijna altijd is een besmetting van varken op mens doodlopend. Dit betekent dat de met varkensinfluenza besmette persoon geen andere mensen met het virus besmet. Een bekende uitzondering is de Mexicaanse griep in 2009, die veroorzaakt werd door het H1N1pdm09 influenzavirus en verantwoordelijk was voor een pandemie bij de mens.
Varkens spelen een unieke rol als “mengvat”, omdat zij vatbaar zijn voor influenza A virussen afkomstig van mensen, vogels en varkens. Dit maakt genetische herschikking (reassortering) mogelijk en kan potentieel leiden tot nieuwe varianten die een nieuwe pandemie kunnen veroorzaken bij de mens.
Deze voorzorgsmaatregelen helpen om het risico op overdracht van influenza A virussen van varkens naar mensen en van mensen naar varkens te beperken:
- Vaccinatie van mensen en varkens
- Bioveiligheid
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (mondmasker, handschoenen)
- Zieke personen niet in de stal toelaten
Download hier de factsheet en hang als reminder op in de stal.
