Longonderzoek helpt bij verbeteren bedrijfsresultaten

Longonderzoek aan de slachtlijn is een waardevol en objectief hulpmiddel om de luchtweggezondheid van vleesvarkens in beeld te brengen. Luchtwegproblemen blijven in de stal soms onopgemerkt of veroorzaken enkel milde symptomen, maar hebben toch een impact op de prestaties. In het slachthuis zie je het volledige beeld en zijn ook deze infecties zichtbaar die in de stal verborgen blijven

Bij longonderzoek in het slachthuis worden de longen beoordeeld op de aanwezigheid van longletsels, zoals:

• Longontsteking of bronchopneumonie
  Bronchopneumonie is een ontsteking van de luchtpijpvertakkingen (bronchiën) in de long en zorgt voor een verharding van het longweefsel. Deze delen van de long kunnen zich niet meer vullen met lucht en zijn bijgevolg niet meer functioneel. De letsels zijn suggestief voor een infectie met Mycoplasma hyopneumoniae, al dan niet gecombineerd met andere virale en/of bacteriële ziekteverwekkers.

• Borst- en longvliesontsteking of pleuritis
  De longen van een varken zijn omgeven door 2 vliezen. Het longvlies dat zich op het longoppervlak bevindt en het borstvlies dat vergroeid is met de binnenzijde van de borstkas. Tussen beide vliezen bevindt zich een dun laagje vocht waardoor het longvlies en het borstvlies soepel over elkaar glijden bij het in- en uitademen. Bij varkens met pleuritis is er een ontsteking van het longvlies en/of borstvlies. De letsels kunnen lokaal voorkomen, op een kleine plaats op de long of juist heel uitgebreid zijn. Daardoor verkleven het long- en borstvlies met elkaar en vormt er zich bindweefsel. De longen kleven dan vast aan de borstkas. Dit zorgt voor een moeilijke ademhaling. De belangrijkste oorzaak van pleuritis zijn infecties met Actinobacillus pleuropneumoniae (APP). Daarnaast kunnen ook andere bacteriële ziekteverwekkers betrokken zijn, met name Glaeserella parasuis, Pasteurella multocida en Streptococcus suis.

• Andere letsels
  Naast bronchopneumonie en pleuritis worden de longen worden ook gecontroleerd op de aanwezigheid van andere letsels, zoals littekens die wijzen op infecties die op jongere leeftijd hebben plaatsgevonden en ondertussen geheeld zijn.

Bij het beoordelen van longen aan de slachtlijn is niet enkel het aantal letsels of de grootte belangrijk, maar ook de vorm, de kleur, de consistentie (hard, zacht, rubberachtig,...), de structuur enz. Deze extra informatie zorgt ervoor dat er een indicatie gegeven kan worden over het tijdstip waarop bepaalde infecties plaatsvonden tijdens het groeitraject van de vleesvarkens. 

Foto links – gezonde longen:
Geen letsels aanwezig. De longen zijn roze en luchthoudend, met een glanzend oppervlak.

Foto midden – longen met bronchopneumonie:
Delen van de long vertonen donkerrode ontstekingshaarden die stevig en niet luchthoudend zijn. De letsels zijn suggestief voor een M. hyo-infectie.

Foto rechts – long met pleuritis:
Het oppervlak van de long is ruw en niet-glanzend. De letsels zijn suggestief voor een APP-infectie.

Longonderzoek aan de slachtlijn heeft vele voordelen:

• Levert volledige en objectieve feedback over de longgezondheid:
  Alle schade is zichtbaar, ook deze die veroorzaakt wordt door subklinische infecties die in de stal onopgemerkt blijven. Bovendien worden de longen van een groot aantal dieren onderzocht, zodat men een goed beeld krijgt van het percentage dieren met letsels.  
  
  
• Maakt beoordeling van luchtweggezondheid in de tijd mogelijk:
  
  Door regelmatig longonderzoek te doen en de resultaten met elkaar te vergelijken krijg je inzicht in de evolutie van de longgezondheid in de tijd en in eventuele seizoensinvloeden. Longonderzoek kan op deze manier gebruikt worden als een vroegtijdig waarschuwingssysteem. Nog voor de eerste klinische symptomen in de stal zichtbaar worden kunnen er al longafwijkingen opgemerkt worden. Dit vroege alarmsignaal laat toe om snel te handelen, voordat er grote schade optreedt.  
  
  
• Geeft inzicht in technische en economische gevolgen: 
  Studies tonen aan dat er een rechtstreeks negatief verband bestaat tussen de aanwezigheid van longletsels en de prestaties van varkens.  
  
  
• Maakt benchmarking mogelijk:
  Door longonderzoek steeds op dezelfde gestandaardiseerde manier uit te voeren wordt er een database opgebouwd die het mogelijk maakt om resultaten te vergelijken met vorige rondes of andere stallen van het eigen bedrijf, met andere bedrijven of met andere landen of regio’s. Benchmarking maakt snel duidelijk of jouw bedrijf beter of slechter scoort dan gemiddeld en waar er verbetering mogelijk is.  
  

Longonderzoek draait niet alleen om het verzamelen van gegevens, maar vooral om het gericht inzetten van die informatie om de longgezondheid en de bedrijfsresultaten te verbeteren. Door longen regelmatig te controleren aan de slachtlijn beschikken varkenshouders en dierenartsen over de nodige informatie om:

• Veranderingen en trends in de tijd nauwgezet te volgen
• Kritieke risicoleeftijden te identificeren
• Seizoensgebonden of managementgebonden risicofactoren op te sporen
• Ventilatie, bezettingsdichtheid en bioveiligheidsmaatregelen beter af te stemmen
• Vaccinatieschema’s en behandelstrategieën gericht bij te sturen

Wanneer longcontroles regelmatig en op een gestandaardiseerde manier worden uitgevoerd, vormen ze een waardevolle en onmisbare diagnostische tool om het gezondheidsmanagement op het varkensbedrijf continu te evalueren en te optimaliseren.

Er bestaan verschillende scoresystemen voor het meten van longletsels. Eén van deze systemen is het door Ceva ontwikkelde Ceva Lung Program (CLP). Het CLP is één van de meest praktische en wetenschappelijk onderbouwde systemen en heeft als belangrijkste voordelen:

• Er wordt gebruik gemaakt van een gestandaardiseerde en wetenschappelijk onderbouwde scoremethode. Hierdoor is het mogelijk om scores in verschillende slachthuizen, van verschillende diergroepen en van verschillende beoordelaars met elkaar te vergelijken.
  
  
• Naast de aan- of afwezigheid van longletsels wordt ook de ernst van de letsels beoordeeld. Dit geeft een nauwkeuriger beeld van de werkelijke impact van luchtwegaandoeningen op de longcapaciteit en op de prestaties van het varken. Hierdoor kunnen de resultaten beter gelinkt worden aan de economische impact.
  
  
• De beschikbaarheid van een uitgebreide database maakt het mogelijk om resultaten te benchmarken.
  
  
• Het Ceva Lung Program is ontwikkeld om varkenshouders te ondersteunen bij het maken van doordachte beslissingen rond gezondheidsmanagement. De resultaten zijn eenvoudig te interpreteren en bieden directe handvatten voor praktische actieplannen.

 Na afloop van het CLP-onderzoek ontvangen dierenarts en varkenshouder een overzichtelijk rapport waarin niet alleen de resultaten van de onderzochte batch, maar ook eventuele resultaten van voorgaande batches van het bedrijf en een benchmarking met andere bedrijven zijn weergegeven.  

Longonderzoek aan de slachtlijn levert een objectieve diagnose van luchtwegproblemen en geeft inzicht in het moment waarop infecties optreden. Daarnaast legt het een directe link met technische prestaties, ondersteunt het betere beslissingen rond vaccinatie en behandeling, en bevestigt het of genomen managementmaatregelen daadwerkelijk effect hebben. Bovendien maakt longonderzoek benchmarking met andere bedrijven mogelijk en biedt het varkenshouders waardevolle inzichten die bijdragen aan een hoge gezondheidsstatus en optimale technische en economische resultaten.  

Interesse in een CLP longonderzoek voor uw bedrijf? Vul hier het aanvraagformulier in!