Longonderzoek helpt de prestaties van vleesvarkens verbeteren

Waarom is longonderzoek aan de slachtlijn belangrijk?

Onderzoek naar letsels in varkenslongen aan de slachtlijn

 

Longonderzoek bij varkens aan de slachtlijn is een waardevolle en objectieve methode om de longgezondheid van vleesvarkens te beoordelen en luchtwegproblemen tijdig op te sporen. In de stal blijven luchtwegproblemen soms onopgemerkt of veroorzaken enkel milde symptomen, maar  hebben toch een impact op de prestaties. In het slachthuis zie je het volledige beeld en zijn ook deze infecties zichtbaar die in de stal verborgen blijven

Bij longonderzoek in het slachthuis worden de longen beoordeeld op de aanwezigheid van longletsels, zoals:

Longontsteking of bronchopneumonie

Bronchopneumonie is een ontsteking van de luchtpijpvertakkingen (bronchiën) in de long en zorgt voor een verharding van het longweefsel. Deze delen van de long kunnen zich niet meer vullen met lucht en zijn bijgevolg niet meer functioneel. De letsels zijn suggestief voor een infectie met Mycoplasma hyopneumoniae, al dan niet gecombineerd met andere virale en/of bacteriële ziekteverwekkers.

Pleuritis of borst- en longvliesonsteking

De longen van een varken zijn omgeven door 2 vliezen. Het longvlies dat zich op het longoppervlak bevindt en het borstvlies dat vergroeid is met de binnenzijde van de borstkas. Tussen beide vliezen bevindt zich een dun laagje vocht waardoor het longvlies en het borstvlies soepel over elkaar glijden bij het in- en uitademen. Bij varkens met pleuritis is er een ontsteking van het longvlies en/of borstvlies. De letsels kunnen lokaal voorkomen, op een kleine plaats op de long of juist heel uitgebreid zijn. Daardoor verkleven het long- en borstvlies met elkaar en vormt er zich bindweefsel. De longen kleven dan vast aan de borstkas. Dit zorgt voor een moeilijke ademhaling. De belangrijkste oorzaak van pleuritis zijn infecties met Actinobacillus pleuropneumoniae (APP). Daarnaast kunnen ook andere bacteriële ziekteverwekkers betrokken zijn, met name Glaeserella parasuis, Pasteurella multocida en Streptococcus suis.

Andere letsels en littekenvorming

Naast bronchopneumonie en pleuritis worden de longen worden ook gecontroleerd op de aanwezigheid van andere letsels, zoals littekens die wijzen op infecties die op jongere leeftijd hebben plaatsgevonden en ondertussen geheeld zijn.

Wat vertellen longletsels over de gezondheid van je varkens?

Bij het beoordelen van longen aan de slachtlijn is niet enkel het aantal letsels of de grootte belangrijk, maar ook de vorm, de kleur, de consistentie (hard, zacht, rubberachtig,...), de structuur enz. Deze extra informatie zorgt ervoor dat er een indicatie gegeven kan worden over het tijdstip waarop bepaalde infecties plaatsvonden tijdens het groeitraject van de vleesvarkens. 

 

Voorbeelden van gezonde en aangetaste longen

Vergelijking van gezonde varkenslong (li), long met bronchopneumonie (mi) en pleuritis bij vleesvarkens (re)

Foto links – gezonde longen:
Geen letsels aanwezig. De longen zijn roze en luchthoudend, met een glanzend oppervlak.

Foto midden – longen met bronchopneumonie:
Delen van de long vertonen donkerrode ontstekingshaarden die stevig en niet luchthoudend zijn. De letsels zijn suggestief voor een M. hyo-infectie.

Foto rechts – long met pleuritis:
Het oppervlak van de long is ruw en niet-glanzend. De letsels zijn suggestief voor een APP-infectie.

 

Longonderzoek aan de slachtlijn heeft vele voordelen:

Objectieve beoordeling van de longgezondheid

Longonderzoek levert volledige en objectieve feedback over de longgezondheid:
Alle schade is zichtbaar, ook deze die veroorzaakt wordt door subklinische infecties die in de stal onopgemerkt blijven. Bovendien worden de longen van een groot aantal dieren onderzocht, zodat men een goed beeld krijgt van het percentage dieren met letsels.  


Evolutie van luchtweggezondheid opvolgen

Door regelmatig longonderzoek te doen en de resultaten met elkaar te vergelijken krijg je inzicht in de evolutie van de longgezondheid in de tijd en in eventuele seizoensinvloeden. Longonderzoek kan op deze manier gebruikt worden als een vroegtijdig waarschuwingssysteem. Nog voor de eerste klinische symptomen in de stal zichtbaar worden kunnen er al longafwijkingen opgemerkt worden. Dit vroege alarmsignaal laat toe om snel te handelen, voordat er grote schade optreedt.  

 

Inzicht in technische en economische gevolgen

Studies tonen aan dat er een rechtstreeks negatief verband bestaat tussen de aanwezigheid van longletsels en de prestaties van varkens.  

Benchmarking met andere bedrijven

Door longonderzoek steeds op dezelfde gestandaardiseerde manier uit te voeren wordt er een database opgebouwd die het mogelijk maakt om resultaten te vergelijken met vorige rondes of andere stallen van het eigen bedrijf, met andere bedrijven of met andere landen of regio’s. Benchmarking maakt snel duidelijk of jouw bedrijf beter of slechter scoort dan gemiddeld en waar er verbetering mogelijk is.
 

Longonderzoek draait niet alleen om het verzamelen van gegevens, maar vooral om het gericht inzetten van die informatie om de longgezondheid en de bedrijfsresultaten te verbeteren. Door longen regelmatig te controleren aan de slachtlijn beschikken varkenshouders en dierenartsen over de nodige informatie om:

  • Veranderingen en trends in de tijd nauwgezet te volgen
  • Kritieke risicoleeftijden te identificeren
  • Seizoensgebonden of managementgebonden risicofactoren op te sporen
  • Ventilatie, bezettingsdichtheid en bioveiligheidsmaatregelen beter af te stemmen
  • Vaccinatieschema’s en behandelstrategieën gericht bij te sturen

Wanneer longcontroles regelmatig en op een gestandaardiseerde manier worden uitgevoerd, vormen ze een waardevolle en onmisbare diagnostische tool om het gezondheidsmanagement op het varkensbedrijf continu te evalueren en te optimaliseren.

Er bestaan verschillende scoresystemen voor het meten van longletsels. Eén van deze systemen is het door Ceva ontwikkelde Ceva Lung Program (CLP). Het CLP is één van de meest praktische en wetenschappelijk onderbouwde systemen en heeft als belangrijkste voordelen:

Gestandaardiseerde en wetenschappelijk onderbouwde scoring

Er wordt gebruik gemaakt van een gestandaardiseerde en wetenschappelijk onderbouwde scoremethode. Hierdoor is het mogelijk om scores in verschillende slachthuizen, van verschillende diergroepen en van verschillende beoordelaars met elkaar te vergelijken.

Inzicht in de ernst van longletsels

Naast de aan- of afwezigheid van longletsels wordt ook de ernst van de letsels beoordeeld. Dit geeft een nauwkeuriger beeld van de werkelijke impact van luchtwegaandoeningen op de longcapaciteit en op de prestaties van het varken. Hierdoor kunnen de resultaten beter gelinkt worden aan de economische impact.

Benchmarking via een uitgebreide database

De beschikbaarheid van een uitgebreide database maakt het mogelijk om resultaten te benchmarken.

Praktische ondersteuning voor gezondheidsmanagement

Het Ceva Lung Program is ontwikkeld om varkenshouders te ondersteunen bij het maken van doordachte beslissingen rond gezondheidsmanagement. De resultaten zijn eenvoudig te interpreteren en bieden directe handvatten voor praktische actieplannen.

Duidelijke rapportering en benchmarking

 

Voorbeeld van rapportage en benchmarking van CLP

 Na afloop van het CLP-onderzoek ontvangen dierenarts en varkenshouder een overzichtelijk rapport waarin niet alleen de resultaten van de onderzochte batch, maar ook eventuele resultaten van voorgaande batches van het bedrijf en een benchmarking met andere bedrijven zijn weergegeven.  

 

Longonderzoek aan de slachtlijn levert een objectieve diagnose van luchtwegproblemen en geeft inzicht in het moment waarop infecties optreden. Daarnaast legt het een directe link met technische prestaties, ondersteunt het betere beslissingen rond vaccinatie en behandeling, en maakt het mogelijk om het effect van managementmaatregelen te beoordelen. Bovendien maakt longonderzoek benchmarking met andere bedrijven mogelijk en biedt het varkenshouders waardevolle inzichten die bijdragen aan een hoge gezondheidsstatus en optimale technische en economische resultaten.  

Interesse in een CLP longonderzoek?

Ben je geïnteresseerd in een longonderzoek voor jouw bedrijf? Vul hier het aanvraagformulier in! 

Ceva Lung Program, het logo CLP plus

 

Het Ceva Lung Program geeft antwoord.

Mycoplasma bacteriën, Circovirussen en andere ziekteverwekkers vormen een bedreiging voor de longgezondheid van uw varkens. Het Ceva Lung Program registreert de resultaten van longonderzoek in het slachthuis en levert objectieve meetresultaten voor een gerichte besluitvorming.

Meer dan 500 Nederlandse varkensbedrijven maakten al gebruik van het Ceva Lung Program om de longgezondheid van hun vleesvarkens in kaart te brengen.

Meer onderwerpen

World Zoonoses Day, 6 juli

Lees verder

Meer vitale biggen: minder uitval en een betere start

Lees verder

Griep bij varkens: hoe weet je of het griepvirus circuleert?

Lees verder